Home Assistant dashboard met Modbus hub die SolarEdge omvormer en Eastron energiemeter uitleest
Op deze pagina

Home Assistant Modbus is de officiele core integratie waarmee je Modbus apparaten lokaal in Home Assistant uitleest, zonder fabrikant cloud en zonder extra licenties. Voor installateurs die een SolarEdge omvormer, een Eastron SDM630 energiemeter of een Nibe warmtepomp aan de eindklant willen tonen op een eigen dashboard is dit doorgaans de snelste route. De valkuil zit in de drie verbindingsmodi, de YAML schaal factoren en de poortnummers die per merk afwijken.

Je leert hier wanneer je TCP, RTU over TCP of serieel RS485 kiest, hoe je een Modbus hub configureert in configuration.yaml, welke scan_interval past per apparaat klasse, en op welk moment Home Assistant niet meer volstaat voor klantopdrachten. Bedoeld voor installateurs en home automation integrators, niet voor softwareontwikkelaars.

Key takeaways

  • Home Assistant ondersteunt vier Modbus verbindingsmodi: tcp, rtuovertcp, serial en udp. De eerste drie zijn relevant voor installateurs.
  • De default scan_interval is 15 seconden per entiteit. PV omvormers vragen 5 tot 15 seconden, warmtepompen 60 tot 300 seconden, energiemeters rond 30 seconden.
  • SolarEdge en Kostal gebruiken poort 1502 voor Modbus TCP, niet 502. Dat is de meest voorkomende installateur fout bij Home Assistant.

Wat is de Home Assistant Modbus integratie?

De Home Assistant Modbus integratie is een core component (sinds Home Assistant 0.30, geleverd in elke recente versie) die zeven entiteit types levert: sensor, binary_sensor, switch, climate, light, cover en fan. De integratie steunt op de Python pymodbus library en kan een onbeperkt aantal hubs parallel draaien, elk met een eigen verbinding naar een fysieke bus of een netwerk apparaat.

Je gebruikt de integratie typisch in vier scenario's: PV omvormer monitoring zonder fabrikant portal, energie analyse op een sub meter, lokale aansturing van een warmtepomp die zonder cloud werkt, of laadpaal monitoring voor dynamic load balancing. Volgens Home Assistant Analytics draaien wereldwijd ongeveer 2,1 miljoen actieve installaties (peilmoment 2026 Q1), waarvan Nederland het derde land is na de Verenigde Staten en Duitsland.

De integratie is gratis en open source. Voor een algemene uitleg over Modbus zelf, zie de complete Modbus gids. Hoe RS485 fysiek werkt staat in de Modbus RTU uitleg.

Home Assistantconfiguration.yamlmodbus hubModbus TCP takEthernet, poort 502 / 1502SolarEdgeTCPEastronTCPAlfenTCPModbus RTU takUSB serieel, RS485 A/B/GNDUSB-RS485USB / TTLNibe S serieRTU 01ABB B23RTU 02
Een Home Assistant instantie kan meerdere hubs beheren. De TCP tak praat over Ethernet met inverter, energiemeter en laadpaal. De serieel RTU tak gebruikt een USB-RS485 adapter naar een gedeelde A/B bus.

Welke verbindingsmodus kies je?

Home Assistant ondersteunt vier verbindingen, maar in installateurspraktijk gebruik je er drie: tcp (native Modbus TCP over Ethernet), rtuovertcp (RTU frames in een TCP socket, dus een serieel forwarder achter het netwerk), en serial (USB-RS485 adapter direct op een fysieke bus). De vierde, udp, gebruik je vrijwel nooit (Home Assistant Modbus docs).

VerbindingYAML typeVoorbeeld apparaatWanneer kiezen
Modbus TCPtcpSolarEdge HD-Wave, Fronius Symo, Alfen EveApparaat heeft eigen Ethernet poort en spreekt native Modbus TCP
RTU over TCPrtuovertcpRS485 forwarder zoals USR-TCP232 of een industriele gatewayJe hebt een lange RS485 bus elders en wil hem via netwerk koppelen
Serieel RTUserialEastron SDM630, Nibe S serie, ABB energiemeterApparaat heeft alleen A/B/GND klemmen
UDPudpzeldenmeestal niet relevant
Modbus TCPNATIVE ETHERNETHAhubPV-omvormerEthernetPort 502
De omvormer of laadpaal heeft een eigen IP adres en luistert op poort 502 (of 1502 bij SolarEdge en Kostal). Snel uit te rollen, geen seriele adapter nodig.
RTU over TCPFORWARDER ACHTER NETWERKHAhubseriële serverEthernetPoort 502 (RTU-framing)
Een serieel naar Ethernet converter draagt RTU frames over het netwerk. Handig als je RS485 apparatuur in de meterkast hebt en Home Assistant elders draait.
Serieel RTUDIRECTE A/B/GNDHAhubUSB-RS485A/B/GND/dev/ttyUSB0
USB-RS485 adapter (FTDI of CH340 chip) verbindt direct met de Modbus bus. Een Pi 4 of NUC die naast de meterkast staat is hiervoor ideaal.
Drie verbindingstypes in Home Assistant. SolarEdge en Kostal wijken af met poort 1502, Fronius en SMA gebruiken de standaard 502.

Wat heb je nodig voordat je begint?

Een minimale Home Assistant Modbus opstelling vraagt drie hardware keuzes (host, adapter, kabel) en twee software keuzes (versie en YAML editor). Sla geen stap over: een verkeerde adapter kost vaak een uur troubleshooting.

  • Host: Home Assistant Green, Yellow, Pi 4 met minimaal 4 GB RAM, of een Intel NUC. Voor 24/7 monitoring is een SSD verplicht; SD kaarten falen na ongeveer 18 maanden continue logging.
  • Modbus TCP: alleen Ethernet kabel (Cat5e of Cat6) plus statisch IP voor het apparaat.
  • Modbus RTU: USB-RS485 adapter met FTDI FT232 of Silicon Labs CP2102 chip, twisted pair kabel (bij voorkeur shielded zoals Belden 9841 of Lapp Unitronic Bus LD), en 120 ohm afsluitweerstand aan beide buseinden.
  • Software: Home Assistant Core 2024.10 of nieuwer (oudere versies kennen geen rtuovertcp bug fix), File Editor of Studio Code Server add on om YAML te bewerken.
  • Tijd: reken op 30 minuten per apparaat voor de eerste integratie, daarna 10 minuten per vergelijkbaar apparaat.

Stap voor stap: een Modbus TCP hub configureren

In dit voorbeeld koppel je een SolarEdge HD-Wave omvormer aan Home Assistant via Modbus TCP op poort 1502. Dezelfde structuur werkt voor Fronius (poort 502), Alfen Eve Single (poort 502), en Victron GX (poort 502). Werk in configuration.yaml of in een apart modbus.yaml bestand dat je includeert via modbus: !include modbus.yaml.

  1. 1

    Activeer Modbus TCP op de omvormer

    Log in op de SetApp of de webinterface van de SolarEdge HD-Wave (gebruik servicewachtwoord op de inverter zelf). Ga naar Communication, kies Modbus TCP, schakel Enable in en zet de poort op 1502. Sla de instelling op en herstart de omvormer.

  2. 2

    Reserveer een statisch IP

    Geef de omvormer in je router een DHCP reservering of stel handmatig een statisch IP in. Anders verandert het IP en breekt de Home Assistant verbinding zonder waarschuwing.

  3. 3

    Voeg de Modbus hub toe aan configuration.yaml

    Open je configuration.yaml of modbus.yaml. Plak het volgende blok, met jouw IP en slave ID. Slave ID is bij SolarEdge HD-Wave standaard 1, bij batterij of meter modules respectievelijk 2 en 3.

    modbus:
      - name: solaredge
        type: tcp
        host: 192.168.1.150
        port: 1502
        timeout: 5
        delay: 1
        sensors:
          - name: PV opbrengst nu
            slave: 1
            address: 40083
            input_type: holding
            data_type: int16
            unit_of_measurement: W
            scale: 1
            offset: 0
            precision: 0
            scan_interval: 10
            device_class: power
    
  4. 4

    Valideer de YAML

    Ga in Home Assistant naar Developer Tools, tabblad YAML, en klik Check Configuration. Een groene melding betekent dat de syntax klopt en dat de hub geladen kan worden. Een rood scherm toont de regelnummer fout.

  5. 5

    Herstart Home Assistant

    Klik Restart Home Assistant. Na ongeveer 30 seconden verschijnt de sensor sensor.pv_opbrengst_nu in Developer Tools, States. Als de waarde unavailable blijft, ligt het aan poort, IP, of slave ID; gebruik de troubleshooting tabel verderop.

Sensor entiteiten en schaal factoren

De data die uit een Modbus register komt is bijna nooit direct bruikbaar. Energiemeters geven waarden in tienden of honderdsten, omvormers gebruiken int16 voor power maar uint32 voor totaal opgewekte energie. Stel altijd scale, offset, precision en data_type expliciet in.

AdresNaamTypeEenheidR/RWBeschrijving
0x0000Spanning L1Float32VR
0x0006Stroom L1Float32AR
0x000CVermogen L1Float32WR
0x0034Totaal kWh importFloat32kWhR
0x004AFrequentieFloat32HzR

Voor de SDM630 op een serieel RTU bus ziet de YAML er zo uit. Let op het verschil met TCP: type: serial, een port zoals /dev/ttyUSB0, en de extra serieel parameters method, baudrate, bytesize, stopbits, parity. SDM630 default is 9600 baud, 8N1.

modbus:
  - name: sdm630
    type: serial
    method: rtu
    port: /dev/ttyUSB0
    baudrate: 9600
    bytesize: 8
    stopbits: 1
    parity: N
    sensors:
      - name: SDM630 Spanning L1
        slave: 1
        address: 0
        input_type: input
        count: 2
        data_type: float32
        unit_of_measurement: V
        precision: 1
        scan_interval: 30
        device_class: voltage

count: 2 is verplicht voor float32 omdat Modbus per register 16 bit transporteert en een float32 dus twee registers vraagt. Zonder die waarde leest Home Assistant alleen het bovenste woord en krijg je waardes rond 0.0 of een NaN.

Wil je registeradressen, datatypes en schaal factoren niet per apparaat uit de datasheet overnemen? De template bibliotheek van ModbusCloud bevat kant-en-klare registersets voor honderden apparaten, waaronder energiemeters en omvormers.

Welke scan_interval past bij welk apparaat?

De default 15 seconden van Home Assistant is een compromis. Voor PV omvormers en laadpalen is dat redelijk, voor warmtepompen onnodig vaak (en het belast de bus), voor smart meters kan 30 seconden volstaan. Te kort en de bus krijgt CRC fouten en je ziet unavailable in het dashboard.

PV omvormerscan_interval: 10Laadpaalscan_interval: 10Energiemeterscan_interval: 30Warmtepompscan_interval: 1200sverstreken tijd→cyclus per apparaatklasse
Vier polling cadenses op één tijdas. Hoe trager het signaal verandert, hoe rustiger je polt.

Veelvoorkomende valkuilen en hoe je ze oplost

SymptoomWaarschijnlijke oorzaakOplossing
Sensor blijft unavailableVerkeerde poort (502 i.p.v. 1502 bij SolarEdge)Controleer port in YAML, herstart
Waarde altijd 0 of NaNcount ontbreekt voor float32Zet count: 2 voor float32, count: 4 voor float64
Waarde een factor 10 of 100 te hoogscale mist of staat foutControleer datasheet, zet bijv. scale: 0.1
CRC fouten in logEMC interferentie of geen termination120 ohm afsluitweerstand op beide buseinden, kabel weg van 230 V
Trage updatesscan_interval te hoogZet expliciet per sensor 5 tot 30 seconden
Slave doesn't respondSlave ID conflict op gedeelde RTU busKen unieke ID toe, default 1 is bezet
Werkt eerst, faalt na urenUSB-RS485 adapter zonder galvanische scheidingVervang door FTDI USB-RS485-WE met isolation

Wanneer Home Assistant niet meer volstaat

Home Assistant is uitstekend voor één locatie en een handvol apparaten. Het wordt onpraktisch zodra je een fleet van klanten wil monitoren, formele compliance moet leveren, of van de hardware afhankelijk wordt voor SLA gebonden contracten.

Concreet: zodra je meer dan vijf locaties beheert, vraagt centrale rapportage en gebruikersbeheer een ander platform. Bij F-gas installaties (warmtepompen met meer dan 5 ton CO2 equivalent) is volgens de F-gassenverordening EU 2024/573 een revisiebestendig logboek verplicht; een lokale Home Assistant database voldoet daar niet aan. En als jouw klant tenant data verwerkt op een door jou beheerde Pi, ben je onder de AVG verwerker en heb je een verwerkersovereenkomst nodig (Autoriteit Persoonsgegevens).

Op dat punt schuif je door naar een industrieel monitoring platform. ModbusCloud is een monitoring platform voor installateurs dat exact dezelfde Modbus apparaten in een fleet view zet, met centrale alerts, een activiteitenlog en 365 dagen historie. Je behoudt Home Assistant lokaal voor woonruimte automatisering en gebruikt de ModbusCloud Gateway voor de pro monitoring laag. Voor een vergelijking van gateways, zie de koopgids voor Modbus gateways.

Veelgestelde vragen

Hoe gebruik je Modbus met Home Assistant?

Voeg in `configuration.yaml` een `modbus:` sectie toe met een hub naam, type (`tcp`, `rtuovertcp` of `serial`), host of poort, en sensors of switches met slave en address. Herstart Home Assistant. Voor TCP heb je een IP adres nodig, voor serieel een USB-RS485 adapter.

Welke USB naar RS485 adapter werkt op Home Assistant?

Adapters met een FTDI FT232 of Silicon Labs CP2102 chip werken zonder driver installatie op Home Assistant OS. Vermijd CH340 chips voor 24/7 monitoring; die kennen meer signal drift. Een geisoleerde adapter zoals FTDI USB-RS485-WE voorkomt aardlussen op lange RS485 buses.

Wat is het verschil tussen Modbus TCP en Modbus RTU in Home Assistant?

Modbus TCP gebruikt Ethernet en heeft een IP adres en poort 502 (of 1502 bij SolarEdge). Modbus RTU loopt over RS485 met een USB adapter en gebruikt slave ID, baudrate en pariteit. RTU is fysiek robuuster op lange afstanden, TCP is sneller en simpeler te configureren.

Welke scan_interval moet ik instellen voor een warmtepomp?

Voor een warmtepomp volstaat een `scan_interval` van 60 tot 300 seconden. Compressor en buffervat veranderen niet seconde per seconde, en je voorkomt onnodige bus belasting. PV omvormers en laadpalen hebben juist 5 tot 15 seconden nodig vanwege snelle vermogensveranderingen.

Kan Home Assistant 24/7 een installatie monitoren voor een klant?

Technisch wel, met een SSD en UPS. Voor commerciele monitoring schiet het tekort qua redundantie, AVG verwerking, en revisiebestendig logboek. F-gas installaties vragen een formeel logboek dat een lokale database niet biedt. Dan stap je over naar een industrieel platform met fleet view.

Waarom geeft mijn SolarEdge geen waarden in Home Assistant?

De meest voorkomende fout is poort 502 in de YAML terwijl SolarEdge HD-Wave Modbus TCP op poort 1502 levert. Activeer eerst Modbus TCP via SetApp, reserveer een statisch IP, en gebruik in `configuration.yaml` exact `port: 1502`. Slave ID is 1 voor de inverter, 2 voor de battery, 3 voor de meter.

Hoeveel Modbus apparaten kan Home Assistant tegelijk uitlezen?

Per RS485 bus maximaal 32 elektrische belastingen en 247 logische slave adressen. Per Home Assistant instantie is er geen harde limiet op het aantal hubs. In praktijk is 50 tot 100 sensoren over meerdere hubs op een Pi 4 stabiel; daarboven raakt CPU verzadigd en stijgen polling vertragingen.