VDKF-LEC alternatief: logboek versus live monitoring

Wie zoekt naar een VDKF-LEC alternatief stelt meestal de verkeerde vraag. VDKF-LEC en een live monitoringplatform zoals ModbusCloud lossen twee verschillende taken op in je koeltechniekbedrijf: de een legt vast, de ander bewaakt. Deze vergelijking laat zien waar de grens loopt, welk gereedschap welke wettelijke en operationele taak dekt, en waarom de meeste koeltechniekbedrijven uiteindelijk beide lagen nodig hebben in plaats van te kiezen. Je krijgt een helder verdict, eerlijke kostenlogica en het kader van de F-gassenverordening (EU) 2024/573.

Bijgewerkt juli 2026.

Kort verdict: vastleggen of bewaken?

VDKF-LEC (Leakage and Energy Control) is documentatiesoftware van de Duitse koel-klima brancheorganisatie VDKF die het wettelijk verplichte installatielogboek volgens DIN EN 378 bijhoudt. ModbusCloud is een monitoringplatform dat koelregelaars live uitleest via Modbus en alarmeert. Kort gezegd:

• Kies VDKF-LEC (of in Nederland een gelijkwaardig STEK- of BRL 100-logboek) als je het rechtsgeldige logboek en de lekcontrole-registratie nodig hebt.
• Kies ModbusCloud als je temperaturen, drukken en indicaties van koudemiddelverlies tussen de controlemomenten live wilt zien en gealarmeerd wilt worden.
• Voor een vloot installaties op meerdere locaties heb je meestal beide nodig: het logboek voor de plicht, de monitoring voor vroege detectie.

Wat is VDKF-LEC?

VDKF-LEC is merkonafhankelijke documentatiesoftware van de VDKF die de exploitatie van koel- en klimaatinstallaties gedocumenteerd vastlegt. LEC staat voor Leakage and Energy Control. Volgens de VDKF gebruiken meer dan 1.000 gespecialiseerde bedrijven en exploitanten LEC als elektronisch logboek voor de installaties die zij beheren.

Concreet legt VDKF-LEC de koudemiddelhoeveelheden per installatie vast (vulling, bijvulling, afname), de lekcontroles en hun resultaten, berekent de lekverliespercentages over het installatiebestand, maakt de klimaatbalans (ODP, GWP en CO2-equivalent via een ingebouwde rekenmodule) en houdt het afdrukbare installatielogboek volgens DIN EN 378 bij. Daarmee dekt het de registratieplichten uit de F-gassenverordening (EU) 2024/573. De licentie loopt als jaarlicentie en de prijs hangt af van het VDKF-lidmaatschap.

Waar VDKF-LEC tegen zijn grens loopt

VDKF-LEC is bewust een gespecialiseerd documentatie-instrument, geen bedrijfssysteem en geen bewaking. Dat is het gedefinieerde doel, geen tekortkoming. Voor de vlootpraktijk betekent het wel drie concrete grenzen.

Ten eerste: LEC heeft geen sensor-koppeling. Alle data komt via handmatige invoer- en keuzevelden binnen. Ten tweede: er is geen live monitoring. Een koudemiddelverlies wordt pas zichtbaar als een monteur het bij de volgende lekcontrole meet en invoert, niet wanneer het ontstaat. Ten derde: zonder koppeling ontstaat dubbele invoer, omdat dezelfde gegevens een keer in het veld en een keer in het logboek belanden. Voor pure documentatie is dat acceptabel; voor het vroeg vinden van een sluipend lek is het te traag.

Precies bij die derde grens komt live monitoring binnen. De onderstaande afbakening laat zien welk gereedschap welke taak dekt.

Wat ModbusCloud levert

• Continue druk-, temperatuur- en energiedata via Modbus
• Drempel- en drift-alarmen tussen de controlemomenten
• Vloot op afstand over meerdere locaties

Wat VDKF-LEC vastlegt

• Koudemiddelbalans en lekcontrole-resultaten
• Installatielogboek volgens DIN EN 378
• Elektronische registratie voor de F-gassenverordening

Wat doet live monitoring via Modbus?

Live monitoring is het continu en automatisch vastleggen van de bedrijfsdata van een installatie via een veldbusprotocol, hier Modbus RTU of Modbus TCP. In plaats van een keer per jaar af te lezen, leest de Gateway de regelaars elke paar seconden tot minuten uit en stuurt de waarden naar de cloud.

In de koeltechniek spreken de gangbare regelaars Modbus: Carel pCO, Danfoss AK en ADAP-KOOL, Wurm, Eliwell en Dixell. De ModbusCloud Gateway leest daaruit zuigdruk, persdruk, verdampings- en condensatietemperatuur, oververhitting, compressordraaiuren en energieverbruik. Wat Modbus precies is, legt Wat is Modbus uit.

De operationele winst zit in vroege detectie. Een langzaam koudemiddelverlies laat zich zien als dalende zuigdruk en stijgende oververhitting, lang voordat de installatie uitvalt. Een alarmregel meldt die drift direct.

Het economische effect is concreet. Koudemiddel is duur en de prijs stijgt verder met de F-gassen phase-down. Wie een lek van 5 kilogram in een R-448A-installatie twee weken eerder vindt, bespaart de bijvulhoeveelheid, de tweede voorrijbeurt en in het ergste geval een productverlies in de koelcel. Precies hier vult monitoring het logboek aan: het verkleint de lekhoeveelheid die later in het logboek moet komen. Hoe je zulke regels opzet, laat Modbus-alerts instellen zien.

VDKF-LEC en ModbusCloud naast elkaar

De onderstaande tabel zet beide gereedschappen tegen de criteria die in vlootbeheer het verschil maken. De kolommen volgen het gedefinieerde doel van elk gereedschap, geen kunstmatig puntensysteem.

Lees de tabel niet als een winnaarsranglijst. Elke Nee in de ModbusCloud-kolom is een regel waar het logboek onmisbaar is, en andersom. Het gaat om de taakverdeling.

Hoe monitoringdata het logboek voedt

De twee lagen werken het schoonst samen als de live data als bewijs in de documentatie terechtkomt. De Gateway schrijft een tijdgestempeld, continu record dat je als audit-export ontsluit. Die export is geen vervanging voor de wettelijke lekcontrole, maar legt de installatiestatus tussen de controles vast en geeft de gecertificeerde monteur de trend waaruit hij de volgende controle plant.

Wat de Gateway continu uitleest

• Verdampings- en condensatietemperatuur per circuit
• Zuig- en persdruk als lekindicator
• Oververhittingsdrift als vroege waarschuwing voor koudemiddelverlies

De audit-export vult de wettelijke lekcontrole en het F-gassen logboek aan, hij vervangt ze niet. De verplichte controle volgens EU 2024/573 blijft verplicht.

Kosten en de vlootbrede blik

Een schone kostenvergelijking strandt op de premisse, want de gereedschappen doen iets anders. VDKF-LEC loopt als jaarlicentie waarvan de prijs afhangt van het VDKF-lidmaatschap; de actuele voorwaarden noemt de VDKF zelf. ModbusCloud rekent als SaaS per aangesloten installatie plus de eenmalige Gateway-hardware.

Reken daarom geen licentie tegen licentie, maar tegen de vermeden schade. Een enkel onopgemerkt koudemiddelverlies over meerdere maanden kost al snel enkele honderden euro aan bijvulling plus voorrijkosten, en bij een koelcel komt het risico van productverlies erbij. Koudemiddelprijzen voor HFK-mengsels zijn de afgelopen jaren fors gestegen door het quotasysteem van de F-gassenverordening. Monitoring die een lek twee weken eerder meldt, verdient de jaarkosten vaak terug met een enkel voorkomen incident per vloot.

Verdict: wie heeft wat nodig?

Voor de exploitant van een enkele installatie die alleen aan een registratieplicht moet voldoen, volstaat een logboek (VDKF-LEC in Duitsland, een STEK- of BRL 100-logboek in Nederland). Voor het bedrijf dat een vloot koelcel-, supermarkt- of klimaatinstallaties over meerdere locaties beheert, is de combinatie de juiste weg: het logboek voor de verplichte documentatie, ModbusCloud voor de vroege detectie en de bewaking op afstand.

De eerlijke aanbeveling is dus niet ModbusCloud in plaats van je logboek, maar ModbusCloud naast je logboek. Het logboek houdt je compliant. De monitoring houdt je installaties draaiend en verkleint precies de lekhoeveelheden die anders in het logboek zouden staan. Voor een eerste stap richting live data helpt de Modbus-gateway kopen gids voor installateurs.

Veelgestelde vragen

Verder lezen

• Koeltechniek monitoring en F-gassen compliance
• F-gassenverordening 2024/573 in het kort
• F-gassenverordening: digitaal logboek
• BRL 100 certificering en digitaal koudtechnisch logboek